ΠΛΑΙΣΙΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ
Η θεατρική πράξη αποτελεί ένα πολυεπίπεδο πεδίο καλλιτεχνικής δημιουργίας που συνδυάζει λόγο, σώμα, κίνηση, χώρο, ρόλο, εικόνα και υλικότητα, εμπλέκοντας διαφορετικές μορφές τέχνης όπως το θεατρικό κείμενο, το σκηνικό, το κοστούμι, το μακιγιάζ και τη σκηνική παρουσία. Μέσα από αυτή την πολυπλοκότητα, το θέατρο μπορεί να λειτουργήσει ως ένας ζωντανός χώρος εμπειρίας, δράσης αλλά και νοηματοδότησης.
Σε αυτό το πρόγραμμα, το θέατρο δεν αξιοποιείται μόνο ως τεχνική ή εργαλείο αξιολόγησης και παρέμβασης, αλλά αναγνωρίζεται ως ένα εν δυνάμει χώρος συμμετοχής σε τομείς έργου όπως η εκπαίδευση και ο ελεύθερος χρόνος. Η παιδαγωγική θεάτρου και το θεατρικό παιχνίδι δεν εφαρμόζονται αποκλειστικά και μόνο για να «βελτιώσουν δεξιότητες», αλλά για να εμπλέξουν το άτομο σε έργα με νόημα μέσα από τη συλλογική δημιουργία, το συμβολισμό και τη σύνδεση με άλλα άτομα, ρόλους και πλαίσια.
Το πρόγραμμα αυτό, βασιζόμενο στην εργοκεντρική σκέψη, αναγνωρίζει την εμπλοκή με το θέατρο ως έργο (occupation) που μπορεί να προσεγγιστεί τόσο μέσα από occupation-based όσο και από occupation-focused πρακτική. Επιχειρεί να αναστοχαστεί κριτικά τις πρακτικές μέσα από τις οποίες το θέατρο συχνά εργαλειοποιείται ή αξιοποιείται αποσπασματικά στο πλαίσιο της θεραπείας, απομακρυνόμενο από τη βιωματική του διάσταση και τη δυναμική του ως συλλογική καλλιτεχνική πράξη. Αντίστοιχα, διερευνά τρόπους μέσα από τους οποίους οι θεατρικές πρακτικές μπορούν να επανενταχθούν ως δραστηριότητες, μέσα από τις οποίες το άτομο δεν «εκπαιδεύεται» απλώς, αλλά συμμετέχει ενεργά, δημιουργεί και νοηματοδοτεί την εμπειρία του. Υπό αυτό το πρίσμα, αναδεικνύεται η σημασία της συμμετοχής σε θεατρικές δραστηριότητες (π.χ. ομάδα θεάτρου, θεατρικό παιχνίδι, ερασιτεχνικές παραστάσεις) τόσο ως μέσο θεραπείας, όσο και ως πλαίσιο μέσα στο οποίο συγκροτούνται δυνατότητες συμμετοχής στην καθημερινή ζωή του ατόμου.
Παρακάτω ακολουθούν οι Βασικοί Άξονες του Προγράμματος
ΣΚΟΠΟΣ - ΜΑΘΗΣΙΑΚΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ
Ο σκοπός του προγράμματος είναι να αναδείξει και να ενισχύσει τη σύνδεση μεταξύ εργοθεραπείας και παιδαγωγικής θεάτρου, μέσα από την ανάπτυξη γνώσεων, δεξιοτήτων και πρακτικών που αξιοποιούν το θέατρο ως ουσιαστικό πεδίο συμμετοχής και εμπλοκής. Το πρόγραμμα επιδιώκει να υποστηρίξει τα συμμετέχοντα πρόσωπα στην κατανόηση και εφαρμογή θεατρικών μεθόδων και τεχνικών στην εργοθεραπευτική πρακτική, με τρόπο που να συνδέεται με την εργοκεντρική προσέγγιση και την έννοια του έργου (occupation), τόσο σε επίπεδο occupation-based όσο και occupation-focused πρακτικής.
Μέσα από τη βιωματική εμπλοκή και τη σύνδεση θεωρίας και πράξης, δίνεται η δυνατότητα στα συμμετέχοντα άτομα να διερευνήσουν τρόπους ενσωμάτωσης της παιδαγωγικής θεάτρου σε ατομικά και ομαδικά πλαίσια, ενισχύοντας τη συμμετοχή, τη δημιουργικότητα και τη νοηματοδότηση της εμπειρίας στην καθημερινή ζωή.
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος, τα συμμετέχοντα άτομα θα μπορούν να:
- Αναγνωρίζουν και περιγράφουν βασικές αρχές της παιδαγωγικής θεάτρου και τη σύνδεσή τους με την εργοθεραπευτική πρακτική
- Ερμηνεύουν και συνδέουν θεατρικές πρακτικές με έννοιες της εργοκεντρικής σκέψης και της συμμετοχής σε έργα
- Εφαρμόζουν θεατρικές τεχνικές και μεθόδους σε διαφορετικά στάδια και πεδία της εργοθεραπευτικής πρακτικής
- Σχεδιάζουν και αναπτύσσουν θεατρικές δραστηριότητες προσαρμοσμένες στα χαρακτηριστικά, τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των ατόμων ή ομάδων
- Αναλύουν και αξιολογούν τη χρήση θεατρικών πρακτικών στην εργοθεραπευτική διαδικασία, ως προς τη συμμετοχή, την εμπλοκή και το νόημα που αναδύεται
- Διευκολύνουν και εμψυχώνουν ομάδες θεατρικού παιχνιδιού ή άλλες συλλογικές δημιουργικές διεργασίες, ενισχύοντας τη συμμετοχή και την αλληλεπίδραση
- Προτείνουν και υποστηρίζουν τη συμμετοχή ατόμων σε θεατρικές και δημιουργικές δραστηριότητες εντός και εκτός θεραπευτικών πλαισίων, λαμβάνοντας υπόψη το νόημα, τα ενδιαφέροντα και το κοινωνικό τους περιβάλλον
- Αναδιαμορφώνουν και προσαρμόζουν τις πρακτικές τους, αξιοποιώντας τον αναστοχασμό και την εμπειρία από την εφαρμογή
Τα μαθησιακά αποτελέσματα έχουν σχεδιαστεί με βάση τη λογική της σταδιακής ανάπτυξης της μάθησης (Bloom’s taxonomy).
ΘΕΜΑΤΙΚΕΣ ΕΝΟΤΗΤΕΣ
Οι θεματικές του συγκεκριμένου προγράμματος περιλαμβάνουν:
Παιδαγωγική Θεάτρου – Θεατρικές Πρακτικές
- Παιδαγωγική θεάτρου (Theatre Education) και Δράμα στην εκπαίδευση (Drama in Education) – θεωρία και πράξη
- Η μέθοδος του θεατρικού παιχνιδιού
- Εφαρμογές θεατρικών τεχνικών σε ατομικά και ομαδικά πλαίσια
- Δημιουργία και εμψύχωση ομάδων θεατρικού παιχνιδιού
Θεωρητικό Υπόβαθρο (Εργοθεραπεία και Συστημική Σκέψη)
- Εργοκεντρική Σκέψη (centred/focused/based)
- Συστημική προσέγγιση και εφαρμογή στην κλινική συλλογιστική
- Οικολογία του νου στη θεραπευτική διαδικασία
- Not Knowing Approach
- Αναπηρία και αρτιμέλεια ως κοινωνικά κατασκευάσματα
Σύνδεση Παιδαγωγικής Θεάτρου με Εργοθεραπευτική Πρακτική
- Θεατρικές τεχνικές και μέθοδοι σε διαφορετικά στάδια και πεδία της εργοθεραπευτικής πρακτικής
- Ενσωμάτωση θεατρικών πρακτικών στο θεραπευτικό πλάνο
- Προώθηση της συμμετοχής σε θεατρικές και δημιουργικές διαδικασίες εντός κι εκτός θεραπευτικών πλαισίων
- Κριτική κατανόηση και αξιολόγηση πρακτικών
- Evidence-based και evidence-informed πρακτική
- Arts-based research
Οι θεματικές αναπτύσσονται μέσα από βιωματικές και θεατρικές διαδικασίες, όπου η θεωρία και η πράξη συνδιαμορφώνονται δυναμικά, ανάλογα με τη ροή της ομάδας και την εκπαιδευτική εμπειρία.
ΣΕ ΠΟΙΑ ΑΤΟΜΑ ΑΠΕΥΘΥΝΕΤΑΙ
Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε άτομα του κλάδου της εργοθεραπείας, καθώς και σε φοιτητικό πληθυσμό που εκπαιδεύεται στην εργοθεραπευτική πρακτική. Αναλυτικότερα, απευθύνεται σε όσα άτομα επιθυμούν να διερευνήσουν τη σύνδεση μεταξύ εργοθεραπείας και παιδαγωγικής θεάτρου, καθώς και να αναπτύξουν πρακτικές δεξιότητες αξιοποίησης θεατρικών μεθόδων και τεχνικών σε διαφορετικά στάδια και πεδία της επαγγελματικής τους πρακτικής.
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ - ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΥΛΙΚΟ
Η εκπαίδευση βασίζεται στη βιωματική προσέγγιση της παιδαγωγικής θεάτρου και αναπτύσσεται μέσα από τη σταδιακή σύνδεση εμπειρίας, θεωρίας και εφαρμογής. Περιλαμβάνει:
- Βιωματικές θεατροπαιδαγωγικές δράσεις και ασκήσεις
- Θεατρικό παιχνίδι και δραματικές τεχνικές
- Θεωρητική επεξεργασία και σύνδεση με την εργοθεραπευτική πρακτική
- Σχεδιασμό και υλοποίηση δραστηριοτήτων από τα συμμετέχοντα άτομα
- Εμψύχωση ομάδων και συλλογικών δημιουργικών διαδικασιών
- Αναστοχασμό και ανάλυση της εμπειρίας
Παράλληλα, τα συμμετέχοντα άτομα ενθαρρύνονται να εμπλέκονται σε προσωπική μελέτη και επεξεργασία υλικού, καθώς και σε εφαρμογή των πρακτικών που διδάσκονται ως μέρος της συνολικής μαθησιακής διαδικασίας.
Σε κάθε συνάντηση τα συμμετέχοντα άτομα έχουν πρόσβαση σε σχετικό εκπαιδευτικό υλικό (π.χ. παρουσιάσεις, άρθρα, σημειώσεις κ.λπ.), με στόχο την περαιτέρω μελέτη και αξιοποίηση της θεματολογίας. Το υλικό επιλέγεται και διαμορφώνεται με βάση τις αρχές της προσβασιμότητας και της ποικιλομορφίας στη μάθηση, ενώ τηρούνται όλες οι νόμιμες διαδικασίες που σχετίζονται με τη χρήση και διάθεση εκπαιδευτικού περιεχομένου.
ΠΡΟΫΠΟΘΕΣΕΙΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΗΡΙΑ ΟΛΟΚΛΗΡΩΣΗΣ
Για τη συμμετοχή στο πρόγραμμα, δεν απαιτείται προηγούμενη εμπειρία στο θέατρο ή σε καλλιτεχνικές πρακτικές. Τα συμμετέχοντα άτομα καλούνται να έχουν εξασφαλίσει τις βασικές προϋποθέσεις που υποστηρίζουν την ομαλή και ενεργή εμπλοκή στη μαθησιακή διαδικασία:
- Αποδοχή των Όρων Συμμετοχής σε Εκπαιδεύσεις, η οποία πραγματοποιείται κατά τη συμπλήρωση και υποβολή της φόρμας εκδήλωσης ενδιαφέροντος.
- Η συμμετοχή στο πρόγραμμα προϋποθέτει διάθεση για ενεργή εμπλοκή σε βιωματικές και ομαδικές διαδικασίες
- Συνίσταται τα συμμετέχοντα άτομα να φορούν άνετα ρούχα και να έχουν μαζί τους μία αλλαξιά (π.χ. κάλτσες), καθώς η συμμετοχή περιλαμβάνει ενσώματη δραστηριότητα και κίνηση
Η επιτυχής ολοκλήρωση του προγράμματος προϋποθέτει:
- Συμμετοχή στη σύγχρονη (δια ζώσης) εκπαίδευση, με μέγιστο επιτρεπόμενο όριο απουσιών έως 10% των συνολικών ωρών.
- Ενεργή εμπλοκή στις βιωματικές και ομαδικές διαδικασίες του προγράμματος
- Συμμετοχή στις αναστοχαστικές διαδικασίες και στην επεξεργασία της εμπειρίας, τόσο ατομικά όσο και σε επίπεδο ομάδας
- Συμμετοχή στις προβλεπόμενες εκπαιδευτικές δραστηριότητες εντός και εκτός των συναντήσεων, συμπεριλαμβανομένης της ασύγχρονης εμπλοκής
- Συμμετοχή στη συμπλήρωση εργαλείων και στη συμμετοχή σε αξιολογητικές διαδικασίες που ενσωματώνονται στη δομή του προγράμματος (όπως δραστηριότητες εφαρμογής, ανάλυση περιστατικών, καθοδηγούμενος αναστοχασμός και σύντομες διαδικασίες αποτίμησης πριν και μετά την εκπαίδευση), μέσα από τις οποίες τα συμμετέχοντα άτομα συμβάλλουν ενεργά στην αποτίμηση της μαθησιακής τους πορείας και της συνολικής εκπαιδευτικής εμπειρίας
Η καταγραφή της συμμετοχής πραγματοποιείται βάσει παρουσιολογίου ή/και άλλων μέσων τεκμηρίωσης της εμπλοκής στη μαθησιακή διαδικασία. Σε περίπτωση υπέρβασης του επιτρεπόμενου ορίου απουσιών, η εκπαιδευτική ομάδα επικοινωνεί με το συμμετέχον άτομο, προκειμένου να διερευνηθεί από κοινού ο τρόπος συνέχισης της εκπαιδευτικής του πορείας, με στόχο τη διασφάλιση της ουσιαστικής συμμετοχής.
ΛΟΙΠΟΙ ΟΡΟΙ
Δήλωση Διαφάνειας
Το παρόν πρόγραμμα έχει εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Το περιεχόμενο των εισηγήσεων βασίζεται σε τεκμηριωμένα επιστημονικά δεδομένα και σύγχρονη βιβλιογραφία. Οι προσωπικές τοποθετήσεις και προσεγγίσεις που εκφράζονται στο πλαίσιο του προγράμματος ανήκουν στα συνεργαζόμενα πρόσωπα ή στα μέλη των προσκεκλημένων φορέων και συλλογικοτήτων και δεν εκφράζουν κατ’ ανάγκη τις θέσεις του Σημείου. Οποιαδήποτε πιθανή σύγκρουση συμφερόντων δηλώνεται στο πλαίσιο της εκπαίδευσης, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο διασφάλισης ποιότητας του Σημείου.
Επίσης,
- Για πολιτικές ακύρωσης, αναφορά παραπόνων κι άλλα ζητήματα μπορείς να επισκεφθείς τους Όρους Συμμετοχής σε Εκπαιδεύσεις.
- Αυτό το ετήσιο εκπαιδευτικό πρόγραμμα έχει σχεδιαστεί, υλοποιείται και αξιολογείται βάσει του Πλαισίου Οργάνωσης και Διασφάλισης Ποιότητας Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Σημείου 2026-2027.
ΒΕΒΑΙΩΣΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
Με την ολοκλήρωση του προγράμματος απονέμεται αναλυτική βεβαίωση συμμετοχής, κατόπιν εκπλήρωσης όλων των κριτηρίων ολοκλήρωσης. Στη βεβαίωση αναγράφονται τόσο το σύνολο των ωρών του προγράμματος όσο και οι πραγματικές ώρες συμμετοχής του κάθε εκπαιδευόμενου ατόμου.
ΧΩΡΟΣ ΚΑΙ ΧΡΟΝΟΣ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ
Συνολική Διάρκεια Προγράμματος
100 ώρες (60 ώρες σύγχρονης εκπαίδευσης με αποκλειστικά δια ζώσης συμμετοχή και 40 ώρες ασύγχρονης εμπλοκής)
Δομή συναντήσεων:
2 Σάββατα ανά μήνα, Οκτώβριος 2026 – Ιούλιος 2027
Ημερομηνίες έτους 2026-2027:
3 & 17 Οκτωβρίου, 7 & 21 Νοεμβρίου, 5 & 19 Δεκεμβρίου, 9 & 23 Ιανουαρίου, 6 & 20 Φεβρουαρίου, 6 & 27 Μαρτίου, 10 & 24 Απριλίου, 8 & 29 Μαΐου, 5 & 26 Ιουνίου, 3 & 17 Ιουλίου
Ώρες διεξαγωγής:
18:00μ.μ. – 21:00μ.μ.
Χώρος Διεξαγωγής
Οι συναντήσεις θα πραγματοποιούνται στο νέο χώρο του Σημείου (Χρυσολωρά 10–12, Άγιος Αντώνιος, Περιστέρι Αττικής, 4 λεπτά από τον σταθμό «Άγιος Αντώνιος» της κόκκινης γραμμής του μετρό).
ΚΟΣΤΟΣ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗΣ
Κόστος εγγραφής: 80€
‼️Για εγγραφές έως και 31 Μαΐου παρέχεται έκπτωση 50% στο κόστος εγγραφής.
Μηνιαία συνδρομή:
- Επαγγελματίες: 60€ / μήνα
Οι μηνιαίες καταβολές αποτελούν διαχειριστική διευκόλυνση για την αποπληρωμή του συνολικού κόστους συμμετοχής, δεν είναι «δόσεις» που συνδέονται με συγκεκριμένες επιμέρους συναντήσεις και δεν διαφοροποιούνται βάσει παρουσίας ή απουσίας του ατόμου κατά τη διάρκεια της εκπαίδευσης. - Φοιτητικός πληθυσμός (BSc): 55€ / μήνα
Η έκπτωση αφορά αποκλειστικά στις μηνιαίες καταβολές και δεν εφαρμόζεται στο κόστος εγγραφής. Ισχύει μόνο για όσο διάστημα διατηρείται η φοιτητική ιδιότητα κατά τη διάρκεια του προγράμματος (με προσκόμιση ενεργούς βεβαίωσης φοίτησης).
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ
Επιστημονικά Υπεύθυνος του Προγράμματος
Παναγιώτης Μπαρμπαγιάννης Εργοθεραπευτής – Συστημικός Σύμβουλος, MEd, PhDc
Συνεργαζόμενα Μέλη Εκπαιδευτικής Ομάδας
Κατερίνα Μπαδογιάννη Εργοθεραπεύτρια, MSc
Νίκος Βασάλος Ψυχολόγος – Συστημικός Ψυχοθεραπευτής, MA
Αριστείδης Βέβης Ηθοποιός
Εύη Ρουμάνη Εικαστικός – Επιμελήτρια, MSc, PhD
Παναγιώτης Κεφαλάς Εκπαιδευτικός – Εικαστικός, MSc
Θωμαϊς Μυτακίδου Χοροθεραπεύτρια
Προσκεκλημένοι Φορείς και Συλλογικότητες
Jazzy Nomads
Ammophila
Το πρόγραμμα αυτό υλοποιείται για 6η χρονιά, ενσωματώνοντας την εμπειρία και τον αναστοχασμό των προηγούμενων κύκλων.
Για εγγραφές έως και 31 Μαϊου 2026, υπάρχει – 35% έκπτωση στο κόστος εγγραφής